10-те најстари литературни дела во светот

dea.jpg

Уште од почетокот на развивањето на писменоста, луѓето ги запишувале нивните мисли и идеи, на тој начин правејќи ги бесмртни. Многу од првите записи се изгубени и веројатно никогаш нема да ги прочитаме. Но, некои сепак ги преживеале сите овие години… Денес ги споделуваме со вас најстарите записи и литературни дела кои досега се пронајдени.

1. Приказната за двајцата браќа, Египет, околу 1185-та година п.н.е.

(1)10-te-najstari-literaturni-dela-koi-se-pronajdeni-kafepauza.mk

Напишана е за време на, или кратко по владеењето на Сети Втори, египетскиот владетел од 1200 до 1194 година п.н.е. Приказната за двајцата браќа е можеби најстара бајка на светот. Иако точната дата на откривање е непозната, приказната е продадена на Британскиот музеј во 1857 година.

Првиот дел од приказната раскажува за браќата Анубис и Бата. Сопругата на Анубис се обидувала да го заведе Бата, а тој успешно ја одбил. Тогаш таа се свртела против него и почнала да раскажува дека тој ја натепал откако се обидел да ја заведе. Бата побегнал бидејќи Анубис сакал да го тепа, и се молел на богот Ре-Характи за да го спаси. Откако Бата ја искажал својата невиност со тоа што си ги пресекол гениталиите и ги фрлил во некое езеро, Анубис отишол дома и ја убил својата сопруга.

Во приказната има и малку нејасен дел во кој Бата си го става срцето во едно дрво. Дрвото е исечено од неговата сопруга и Бата умира. Вториот дел од приказната е со многу различна тема. Бата е воскреснат и станува крал, а Анубис е принц кој му служи.

2. Папирусот Весткар, Египет, околу 1700-та година п.н.е.

(2)10-te-najstari-literaturni-dela-koi-se-pronajdeni-kafepauza.mk

Ова дело е колекција од 5 одделни приказни, и секоја од нив раскажува за некој свештеник или волшебник и чудата кој ги правел. Иако потеклото на ова дело е мистерија, денес се наоѓа во Египетскиот музеј во Берлин.

Една од најпознатите приказни од ова дело е онаа за Деди од Дедснефру. Деди бил волшебник со голем апетит кој имал 110 години. Тој знаел и еден неверојатен трик – можел да ја „закачи“ пресечена глава. Кеопс го викнал во неговото кралство и му рекол да го покаже трикот на еден од неговите слуги. Деди одбил и рекол дека трикот не можел да го прави на луѓе. Но, ја покажал својата способност на една гуска. За жал, во текстот не е опишано како го извел тоа.

3. Тагата на Ур, Сумерија, околу 2000-та година п.н.е.

(3)10-te-najstari-literaturni-dela-koi-se-pronajdeni-kafepauza.mk

Еден од најстарите примери за поезија е „Тагата на Ур“ напишана од кралот на династијата Исин. Целта на песната била да го смири бесот на богот Ур бидејќи кралот го уништил градот и сакал одново да го изгради.

4. Класична поезија, Кина, 1000-600 година п.н.е.

(4)10-te-najstari-literaturni-dela-koi-se-pronajdeni-kafepauza.mk

Најстарата збирка со поезија од кинеската историја се смета дека е напишана од Конфучије. Пренесувани усно со векови, поемите немаат автор, но поголемиот дел најверојатно се создадени за време на кралството на Жоу. Класична поезија е поделена на 3 книги: Фенг (песни), Ја (епови) и Сонг (химни) и содржи 305 поеми.

5. Папирусот Ипувер, Египет, околу 1650-та година п.н.е.

(5)10-te-najstari-literaturni-dela-koi-se-pronajdeni-kafepauza.mk

Многумина сметаат дека ова литературно дело ја докажува вистинитоста и историјата на Стариот завет. Други веруваат дека ова дело е напишано во 17-тиот век п.н.е. од некој Египќанец. Во него се спомнуваат неколку катастрофи, вклучувајќи ја и онаа кога Нил се претвора во крв. За жал, вистинското потекло на овој документ не може да се одреди, бидејќи Папирусот Ипувер е копија од некој постар запис.

6. Приказната за Синуе, Египет, околу 2000-та година п.н.е.

(6)10-te-najstari-literaturni-dela-koi-se-pronajdeni-kafepauza.mk

Оваа приказна е позната како најдоброто египетско литературно дело. Плашејќи се за својот живот поради закана, Синуе ја напушта државата, и најверојатно оди во Сирија. Таму се оженил за ќерката на некој поглавар и добил почит од заедницата. Бранејќи го земјиштето на поглаварот, тој станал многу познат. Тогашниот фараон, кој му бил пријател на Синуе, дознал дека тој го преживеал обидот за убиство и пратил збор до него. Синуе се вратил во Египет и бил пречекан со многу богатство.

7. Приказната за Венамун, Египет, околу 1000-та година п.н.е.

(7)10-te-najstari-literaturni-dela-koi-se-pronajdeni-kafepauza.mk

Единствена копија од ова дело се наоѓа во музејот Пушкин во Москва. Приказната е најверојатно вистинита и го следи животот на Венамун, свештеник во храмот на Амун. Тој бил испратен на мисија во денешна Сирија. Иако мисијата била навидум лесна и едноставна, таа се претворила во вистинска авантура. Венамун завршил во Кипар и за малку ќе бил убиен, но тогашната кралица го заштитила. За жал, приказната завршува овде бидејќи не е пронајден остатокот од делото.

8. Сиромавиот човек од Нипур, Акадија, околу 1500-та година п.н.е.

(8)10-te-najstari-literaturni-dela-koi-se-pronajdeni-kafepauza.mk

Еден од најстарите примероци на народна приказна, „Сиромавиот човек од Нипур“ раскажува за Гимил Нинурта, човек кој бил толку сиромав што не можел на си дозволи уште еден пар облека. Тој го потрошил неговиот последен златник за да си купи коза за неговата последна гозба. Отишол кај градоначалникот за да јаде таму. Градоначалникот им наредил на слугите да му ја земат козата, а Гимил Нинурта го натепале и го фрлиле на улицата. Тогаш тој се заколнал дека ќе се одмазди. Најпрво тој го убедил кралот на Нипур да му даде убава облека. Се упатил кон неговиот град и го натерал градоначалникот да помисли дека го ограбил. Тогаш го натепал бидејќи градоначалникот сакал да краде од кралот. Следниот пат се преправил во свештеник и со измама повторно успеал да го натепа. Третиот и последен пат, градоначалникот го засилил своето обезбедување, но Гимил му платил на некој човек да им го одвлече вниманието на стражарите, и го натепал уште еднаш.

9. Инструкциите од Шурупак, Сумерија, околу 2500-та година п.н.е.

(9)10-te-najstari-literaturni-dela-koi-se-pronajdeni-kafepauza.mk

Ова дело е колекција од лекции и мудрости многу слични на Библијата. Инструкциите се можеби најдобар пример за мудрости од Сумерската цивилизација и содржат многу совети за добар живот. Има поголем број пронајдени копии, и лекциите како „Не силувај“ или „Не суди додека пиеш пиво“ се едни од најголемите причини за популарноста на ова дело.

10. Мудроста на Птахотеп, Египет, околу 2400-та година п.н.е.

(10)10-te-najstari-literaturni-dela-koi-se-pronajdeni-kafepauza.mk

Ова е книга од 18 страници која ги содржи мислите и идеите на Птахотеп, советник на двајца фараони. Одбивајќи ја улогата на фараон, тој решил да стане свештеник и да му служи на кралството. Слично како и Инструкциите од Шурупак, и ова дело содржи совети за подобар живот. На крајот на делото, Птахотеп раскажува за својот долг живот (110 години) и за задоволството во почитување на правилата.

Што мислиш ти?
  • Ви се допаѓа оваа вест? Препорачајте ја на Вашите пријателите преку следниве сервиси:
  • Mail