Човештвото може да биде уништено од вируси создадени во научни лабаратории

virusi.jpg

Замислете дека злобен богаташ собира група талентирани научници, им обезбедува пари и им поставува една-единствена цел – да изолираат еден од заразните човечки вируси (оној на грипот) и да го модифицираат така што да се добие нов, ужасен супервирус способен да убие стотици милиони. За жал таква вештачка интервенција преку генетски модифицирани вируси е нешто што се прави со години во научните лаборатории, а чекорот од невините студии до светската пандемија со милиони жртви може да биде многу мала.

Болестите на милениумот

Во последните децении расте трендот за појавата на повеќе страшни и непознати болести, а во исто време “старите” се менуваат брзо до таков степен што се потребни се поголеми напори за усовршување на методите за лекување. Еден таков пример е случајот со MRSA – исклучително отпорна златна стафилококова бактерија. Таа уште се нарекува уште метицилин-резистентен стафилокок и предизвикува тешки состојби кај луѓето. Резистентна е кон сите видови антибиотици со исклучок на ванкомицин (најмоќниот антибиотик). Но што ќе правиме кога ќе се појават отпорни и кон него бактерии?

Во април 2009 година во САД во крвни примероци од две деца пристигнуваат во Центарот за заразни болести во Атланта за детални истражувања. Лекарите тогаш се соочуваат со нешто што не е покриено од нормалните претстави за слоевите на грипот. Отворен е нов вирус со уникатен генетски код, се разликува од секој познат вирус на грип. Така започна пандемијата од “свински грип”. Вирусот кој почнал да ги инфицира луѓето најнапред во Мексико, а се шири брзо низ целиот све при што убива милиони луѓе. Пандемијата е надмината дури во текот на летото од следната година.

Вирусот убиец е наречен H1N1, вид на грип, кој предизвикал т.н.. Шпанска пандемија. Тоа се случува во 1918 година и убива меѓу 30 и 50 милиони луѓе во светот. А ова бројка е доста повеќе од загинатите во Првата светска војна, или 2.7 – 5.3% од населението на земјата. Можеби затоа појавата на H1N1 во 2009-та е еден вид потсетник за луѓето дека и покрај напредокот во лекувањето на заразни болести во последните години, смртоносна пандемија онака најверојатно наскоро пак ќе се случи. За оваа можност зборуваат се почесто експлозивни епидемии, како освен споменатата можеме да се сетиме на епидемијата на атипична пневмонија (САРС) во 2002 година и блискоисточниот респираторен синдром Mers-CoV од 2012-та.

Во човечката ДНК има “вградени” вируси

Научниците од Универзитетот Тафт оваа година пренесоа информација дека во човекот во нас има 19 нови ДНК распони, кои се завладеани од вируси, а за таа цел се изучени над 2500 ДНК примероцит од различни краишта на светот. Добиените податоци се споредени со компјутерска програма спрема “Идеалниот човечки геном”.

Новите фрагменти најверојатно се делови од древни ретровируси. Тие користат своја РНК, за да се интегрираат во клеточните структури и практично го менуваат геномот на медиумот. Најсветол сличен пример е вирусот на СИДА.

Интересен факт е дека една од овие 19 вирусни гентски секвенци е зачувана во човечката ДНК целосно! Тоа значи дека во теорија научниците можат да го користат за да ги обноват антички вирус, кој ги нападнал предците пред стотици илјади години.

Од природата во вашиот дом

Повеќе од 70% од болестите во природата се познати како зоонози (кој ги напаѓа не само луѓе но и животни). Човекот се инфицира при контакт или употребувајќи заразено месо, млеко, производи. Во некои случаи (на пример при сибирски чир) болеста може да се пренесе и преку предмети направени од кожа. Ова важи и за вирусот Nipah, предизвикува воспаление на мозокот, за коронавирусот SARS, итн, за прв пат се изнесуваат примери да примопредавање на луѓе од лилјаци и нивниот измет.

Ако луѓето живееја изолирано, без контакт со дивината, патогените не би претставувале закана. Но човечките навики за освојување на повеќе големи територии води токму кон тоа. Посегнуваат човечките раце кон нови парченца од природата и не водат до “загадување” со нови, непознати вируси. На пример при изградбата на патишта во дождовните шуми се создаваат свињарски фарми, а таму живесат животни кои лесно се заразуваат со нови видови преносливи вируси опасни за на човекот.

Во некои делови на светот новите вируси имаат поголем шанса да се покажат. Тоа се тропските области на Африка, Латинска Америка и Азија, кои имаат голем биодиверзитет и придонесуваат за активирањето на вируси, инвазивно почувствувани во организмот.

Еднаш инфицирани и благодарение на брзите видови транспорт во наши денови, преносителот е опасен за човештвото.

Миграцијата на населението помага исто така за овој процес – до 2050 година 85% од луѓето во развиените земји ќе живеат во градовите. И патување на егзотични патувања или само на “селски туризам”, ќе внесуваат домае уште пострашни зарази. А третман за некои од нив нема. Како светот ни е аквариум во кој растат патогени вируси.

Потенцијалните убијци

Пред помалку од една година се зборуваше за нов смртоносен вирус кој може да уништи лесно голем дел од населението на Европа. Непознатиот вирус е откриен во Данска при испитување на живина. Предизвикува пневмонија, а најстрашниот е дека сите современи и најмоќни антибиотици се немоќни против него поради содржаните мутирани гени во клетката (MCR-1).

Потеклото на вирусот е Кина, како во Данска тој налетал со увоз на пилешко производи. Според данските научници лекувањето на оваа закана може да наметне дури употребата на коктели од дрога. А додека се открие ефикасен лек, населението на планетата ќе се намали со милиони.

Според шефот на одделот за биоинформатика на компанијата PanaGene Ltd вирусите имаат својство да се појавуваат и беснеат повторно на секои 60 години. Па се очекува уште во следната 2017 година да се појави смртоносно најопасниот вирус на грип H2N2.

Лабораториските супер убијци

Можеби најважното прашање што треба да ни ги изости сетилата е кој, како и зошто работи над создавањето на вештачки вируси или употребата на веќе познатите. И навистина со години формата на водење војна, наречена “биолошка”, е добро позната и изучуваат дури во училиште. Но, ако пред тоа се ограничи или “посеат” на познати стари вируси, против кои има третман (антракс, чума и др.), Тогаш во наши денови генетиката и нанотехнологијата им дадоа во рацете на научниците толку гадно оружје дека можеби малку луѓе ќе го реализираат она може тоа да го предизвика. Синтетичко создадените организми како полиомиелитнита вирусна култура или обидите на научниците да создадат базиран на нанотехнологијата организам можат буквално да го избришат од лицето на Земјата целото човештво за неколку месеци. И тоа не е само сценарио од хорор филм, туку можна реалност.

Што очекува човештвото?

Најдобро сценарио: третман на рак, Алцхајмерова болест, генетски болести. Контролирање на приноси во земјоделството, борба против штетници.

Најлошото сценарио: употреба како биолошко оружје во глобални воени дејствија, мешање во генетскиот код на важни за човештвото организми, предизвикување на пандемија поради лабораториски инцидент, масовно уништување на цивилизацијата поради вештачки создадени вируси.

И така, кој и зошто всушност има потреба од одгледување, создавање и употреба на традиционални или вештачки вируси? Официјалната верзија е дека проучувајќи вирусите и интервенција во нивниот генетски код, човештвото може да најде лекови за болести како рак, Алцхајмерова болест и др. Може да создаде отпорни растителни и животински видови (што всушност одамна се прави).

Но колку од овие научници всушност работат само заради доброто платени развиени тајни, кои можат да им послужат на големите сили против нивните противници? И дури тие никогаш да не се користат во воени дејствија, кој ни гарантира дека крајот на светот нема да започне некој ден во лабораторија во која научник случајно испушта некоја стаклена епрувета?

Што мислиш ти?
  • Ви се допаѓа оваа вест? Препорачајте ја на Вашите пријателите преку следниве сервиси:
  • Mail